Εξωσωματική Γονιμοποίηση – IVF
Η εξωσωματική γονιμοποίηση IVF είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής — επιλέγεται μετά από ολοκληρωμένη διερεύνηση, με ποσοστά επιτυχίας που φτάνουν 40–50% ανά κύκλο για γυναίκες κάτω των 35.
Πότε χρειάζεστε διερεύνηση υπογονιμότητας
Υπογονιμότητα ορίζεται η αδυναμία σύλληψης μετά από 12 μήνες τακτικών ελεύθερων επαφών — ή 6 μήνες για γυναίκες άνω των 35. Νωρίτερη διερεύνηση ενδείκνυται εάν υπάρχει γνωστή αιτία.
- Ηλικία >35 ετών: Η ωοθηκική εφεδρεία μειώνεται — κάθε μήνας αναβολής έχει σημασία
- Ακανόνιστος ή απών κύκλος: Πιθανή διαταραχή ωορρηξίας (PCOS, αμηνόρροια)
- Γνωστή πάθηση: Ενδομητρίωση, ινομυώματα, βλάβη σαλπίγγων ή παθολογικό σπερμοδιάγραμμα
- Επαναλαμβανόμενες αποβολές (≥2): Χρειάζεται στοχευμένη αξιολόγηση ζεύγους
- Προηγούμενες θεραπείες χωρίς αποτέλεσμα: Πρόκληση ωορρηξίας ή σπερματέγχυση (IUI)
Αίτια υπογονιμότητας — γυναικείοι και ανδρικοί παράγοντες
Η υπογονιμότητα αφορά το ζεύγος — σε 40% των περιπτώσεων υπάρχει ανδρικός παράγοντας, σε 40% γυναικείος, σε 20% συνδυασμός ή ανεξήγητη.
- Διαταραχές ωορρηξίας: PCOS, υπερπρολακτιναιμία, ωοθηκική ανεπάρκεια
- Βλάβη ή απόφραξη σαλπίγγων: Από φλεγμονώδη νόσο πυέλου, προηγούμενη εξωμήτριο κύηση ή χειρουργείο
- Ενδομητρίωση: Επηρεάζει ωοθήκες, σάλπιγγες και ποιότητα ωαρίων
- Ενδομητρική παθολογία: Πολύποδες, ινομυώματα, συμφύσεις κοιλότητας
- Ανδρικός παράγοντας: Ολιγοσπερμία, ασθενοσπερμία, τερατοσπερμία ή αζωοσπερμία
- Ανεξήγητη υπογονιμότητα: Όλες οι εξετάσεις φυσιολογικές αλλά δεν επιτυγχάνεται σύλληψη
Πώς γίνεται η διερεύνηση υπογονιμότητας
Η διερεύνηση γίνεται παράλληλα και στους δύο συντρόφους. Στοχεύει στον εντοπισμό της αιτίας και στον καθορισμό της κατάλληλης θεραπείας.
- Ιστορικό και γυναικολογική εξέταση: Κύκλος, προηγούμενες κυήσεις, χειρουργεία, σεξουαλικό ιστορικό
- Ορμονικός έλεγχος (2ης–3ης ημέρας): FSH, LH, οιστραδιόλη, AMH — εκτίμηση ωοθηκικής εφεδρείας
- Ενδοκολπικό υπερηχογράφημα: Μέτρηση antral follicles (AFC), εκτίμηση μήτρας και ωοθηκών
- Σπερμοδιάγραμμα (x2): Αριθμός, κινητικότητα και μορφολογία σπερματοζωαρίων
- Έλεγχος βατότητας σαλπίγγων: Υστεροσαλπιγγογραφία (HSG) ή HyFoSy υπερηχογραφικά
Εξετάσεις πριν από κύκλο IVF
Πριν ξεκινήσει κύκλος IVF γίνεται πλήρης προεγχειρητική αξιολόγηση για ασφαλή και εξατομικευμένο πρωτόκολλο.
- Ιστεροσκόπηση: Άμεση εξέταση κοιλότητας μήτρας — αποκλεισμός πολυπόδων, συμφύσεων ή διαφράγματος
- Γενετικός έλεγχος: Καρυότυπος, carrier testing για κληρονομικές παθήσεις εάν ενδείκνυται
- Μικροβιολογικές εξετάσεις: STIs, ανοσολογικός έλεγχος
- Εκτίμηση ενδομητρίου: ERA test (εμφύτευσης) σε επαναλαμβανόμενες αποτυχίες
Θεραπεία IVF — τα βήματα ενός κύκλου
Ένας κύκλος IVF ακολουθεί σταθερό πρωτόκολλο, εξατομικευμένο ωστόσο ανάλογα με την ωοθηκική εφεδρεία και την ιστορία της γυναίκας.
- Βήμα 1 — Διέγερση ωοθηκών: Ενέσεις γοναδοτροπινών για 10–12 ημέρες, με συχνή παρακολούθηση υπερηχογραφήματος και ορμονών
- Βήμα 2 — Ωοληψία: Διακολπική αναρρόφηση ωοθυλακίων υπό ελαφρά καταστολή — 20 λεπτά, εξωτερική διαδικασία
- Βήμα 3 — Γονιμοποίηση στο εργαστήριο: Κλασικό IVF ή ICSI (μικρογονιμοποίηση) — επιλέγεται βάσει ποιότητας σπέρματος
- Βήμα 4 — Καλλιέργεια εμβρύου: 3–5 ημέρες στο εργαστήριο μέχρι στάδιο βλαστοκύστης
- Βήμα 5 — Εμβρυομεταφορά: Τοποθέτηση 1–2 εμβρύων στη μήτρα — απλή, ανώδυνη διαδικασία χωρίς αναισθησία
- Βήμα 6 — Κρυοσυντήρηση: Τα επιπλέον έμβρυα καλής ποιότητας αποθηκεύονται για μελλοντική χρήση
Επιλογές και εναλλακτικά πρωτόκολλα
Δεν υπάρχει ένα πρωτόκολλο IVF για όλους. Η εξατομίκευση αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας.
- Κύκλος κατεψυγμένων-αποψυγμένων εμβρύων (FET): Συχνά υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας — ιδιαίτερα μετά από OHSS
- Προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (PGT-A): Επιλογή χρωμοσωμικά φυσιολογικών εμβρύων — μειώνει αποβολές
- Δωρεά ωαρίων: Για γυναίκες με εξάντληση ωοθηκικής εφεδρείας ή γενετικές ενδείξεις
- Φυσικός κύκλος IVF: Χωρίς ή με ελάχιστη διέγερση — για συγκεκριμένες ενδείξεις
- Κρυοσυντήρηση ωαρίων: Για κοινωνική διατήρηση γονιμότητας ή πριν από ογκολογική θεραπεία
Ποσοστά επιτυχίας και πρόληψη επιπλοκών
Τα ποσοστά επιτυχίας εξαρτώνται κυρίως από την ηλικία και την ωοθηκική εφεδρεία. Η διαφάνεια ως προς τις προσδοκίες είναι θεμελιώδης.
- <35 ετών: ~40–50% γέννηση ζωντανού νεογνού ανά εμβρυομεταφορά
- 35–37 ετών: ~35–40%
- 38–40 ετών: ~20–30%
- >40 ετών: ~10–15% με ίδια ωάρια — σημαντικά υψηλότερα με δωρεά ωαρίων
- OHSS (υπερδιέγερση): Το πιο σοβαρό επιπλοκή — αποφεύγεται με εξατομικευμένο πρωτόκολλο και freeze-all στρατηγική
Συμπτώματα
Υπογονιμότητα ορίζεται η αδυναμία σύλληψης μετά από 12 μήνες τακτικών ελεύθερων επαφών — ή 6 μήνες για γυναίκες άνω των 35. Νωρίτερη διερεύνηση ενδείκνυται εάν υπάρχει γνωστή αιτία.
- Ηλικία >35 ετών: Η ωοθηκική εφεδρεία μειώνεται — κάθε μήνας αναβολής έχει σημασία
- Ακανόνιστος ή απών κύκλος: Πιθανή διαταραχή ωορρηξίας (PCOS, αμηνόρροια)
- Γνωστή πάθηση: Ενδομητρίωση, ινομυώματα, βλάβη σαλπίγγων ή παθολογικό σπερμοδιάγραμμα
- Επαναλαμβανόμενες αποβολές (≥2): Χρειάζεται στοχευμένη αξιολόγηση ζεύγους
- Προηγούμενες θεραπείες χωρίς αποτέλεσμα: Πρόκληση ωορρηξίας ή σπερματέγχυση (IUI)
Η υπογονιμότητα αφορά το ζεύγος — σε 40% των περιπτώσεων υπάρχει ανδρικός παράγοντας, σε 40% γυναικείος, σε 20% συνδυασμός ή ανεξήγητη.
- Διαταραχές ωορρηξίας: PCOS, υπερπρολακτιναιμία, ωοθηκική ανεπάρκεια
- Βλάβη ή απόφραξη σαλπίγγων: Από φλεγμονώδη νόσο πυέλου, προηγούμενη εξωμήτριο κύηση ή χειρουργείο
- Ενδομητρίωση: Επηρεάζει ωοθήκες, σάλπιγγες και ποιότητα ωαρίων
- Ενδομητρική παθολογία: Πολύποδες, ινομυώματα, συμφύσεις κοιλότητας
- Ανδρικός παράγοντας: Ολιγοσπερμία, ασθενοσπερμία, τερατοσπερμία ή αζωοσπερμία
- Ανεξήγητη υπογονιμότητα: Όλες οι εξετάσεις φυσιολογικές αλλά δεν επιτυγχάνεται σύλληψη
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Για διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία, κλείστε ραντεβού.
Χρειάζεστε εκτίμηση;
Κλείστε ραντεβού στα ιατρεία Αθήνας ή Ιωαννίνων για εξατομικευμένη αξιολόγηση με τον ιατρό.