Διαταραχές Περιόδου
Οι διαταραχές εμμήνου ρύσης — από τον ακανόνιστο κύκλο έως την έντονη αιμορραγία ή την πλήρη απουσία περιόδου — είναι συχνές και στην πλειονότητά τους αντιμετωπίσιμες με εξατομικευμένη θεραπεία.
Συμπτώματα διαταραχών περιόδου — πότε να ανησυχήσετε
Κάθε γυναίκα έχει το δικό της «φυσιολογικό» — σημαντικό είναι να αναγνωρίζετε αλλαγές σε σχέση με τον δικό σας κύκλο και να τις αξιολογείτε με γυναικολόγο.
- Υπερμηνόρροια: Πολύ έντονη αιμορραγία περιόδου (>80 ml) ή παρατεταμένη (>7 ημέρες) — ο πιο συχνός λόγος επίσκεψης
- Δυσμηνόρροια: Έντονος πόνος περιόδου που επηρεάζει την καθημερινότητα και δεν ανακουφίζεται με απλά αναλγητικά
- Ολιγομηνόρροια: Σπάνια περίοδος — λιγότερο από 8 κύκλοι το χρόνο ή κύκλοι >35 ημερών
- Αμηνόρροια: Πλήρης απουσία περιόδου για >3 μήνες (δευτεροπαθής) ή ποτέ (πρωτοπαθής)
- Μετρορραγία: Αιμορραγία μεταξύ περιόδων ή μετά από σεξουαλική επαφή — πάντα χρειάζεται αξιολόγηση
- Πολυμηνόρροια: Κύκλοι <21 ημερών
- Προεμμηνορροϊκό σύνδρομο (PMS / PMDD): Έντονες σωματικές ή συναισθηματικές μεταβολές την εβδομάδα πριν την περίοδο
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Η διαταραχή περιόδου είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση — πίσω της κρύβεται συνήθως μια υποκείμενη αιτία που χρειάζεται εντοπισμό.
- Ορμονικές ανισορροπίες: PCOS (σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) — η συχνότερη αιτία ακανόνιστου κύκλου
- Παθήσεις θυρεοειδούς: Υπο- ή υπερθυρεοειδισμός διαταράσσουν άμεσα τον κύκλο
- Δομικές παθήσεις μήτρας: Ινομυώματα, πολύποδες ενδομητρίου, ενδομητρίωση
- Στρες και ψυχολογικοί παράγοντες: Έντονο χρόνιο στρες διαταράσσει τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες
- Διατροφικές διαταραχές / ακραία απώλεια βάρους: Αμηνόρροια λόγω χαμηλής ενεργειακής πρόσληψης
- Υπερβολική σωματική άσκηση: Αθλητική αμηνόρροια σε αθλήτριες υψηλής απόδοσης
- Περιεμμηνοπαυσιακές αλλαγές: Φυσιολογική αλλαγή κύκλου στα 40+ χρόνια
- Φάρμακα: Αντιψυχωσικά, αντικαταθλιπτικά, αντιπηκτικά, ορμονικά σκευάσματα
Εξετάσεις για αξιολόγηση δομικής αιτίας
Όταν το υπερηχογράφημα δεν επαρκεί ή υπάρχει υποψία ενδομητρικής παθολογίας.
- Ιστεροσκόπηση: Άμεση οπτική εξέταση κοιλότητας μήτρας — gold standard για πολύποδες και υποβλεννογόνια ινομυώματα
- MRI μήτρας: Λεπτομερής εκτίμηση αδενομύωσης και χαρτογράφηση ινομυωμάτων πριν από επέμβαση
- Βιοψία ενδομητρίου: Σε παχυσμό ενδομητρίου ή μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία
- Γενική αίματος / σίδηρος / φερριτίνη: Αξιολόγηση αναιμίας από χρόνια αιμορραγία
Τύποι διαταραχών περιόδου — ποιοι είναι
Η κατανόηση του τύπου της διαταραχής βοηθά στην ακριβή διάγνωση και στην επιλογή κατάλληλης θεραπείας.
- Λειτουργική: Χωρίς οργανική βλάβη — αίτιο είναι ορμονικό, ψυχολογικό ή από τρόπο ζωής
- Οργανική: Υποκείμενη δομική πάθηση (ινομύωμα, πολύποδας, ενδομητρίωση, αδενομύωση)
- Ενδοκρινική: Παθήσεις θυρεοειδούς, επινεφριδίων ή υπόφυσης (υπερπρολακτιναιμία)
- Ιατρογενής: Αιμορραγία σχετιζόμενη με αντισυλληπτικά, σπιράλ ή φάρμακα
Πώς γίνεται η διάγνωση των διαταραχών περιόδου
Η διάγνωση απαιτεί λεπτομερές ιστορικό (ημερολόγιο κύκλου), κλινική εξέταση και στοχευμένες εξετάσεις — δεν αρκεί μία μόνο εξέταση.
- Λεπτομερές γυναικολογικό ιστορικό: Ηλικία εναρξής περιόδου, τακτικότητα, ποσότητα, πόνος, τελευταία περίοδος
- Ενδοκολπικό υπερηχογράφημα: Εκτίμηση ενδομητρίου, ωοθηκών, εντοπισμός ινομυωμάτων ή πολυπόδων
- Ορμονικός έλεγχος αίματος: FSH, LH, οιστραδιόλη, προγεστερόνη, AMH, τεστοστερόνη
- Έλεγχος θυρεοειδούς: TSH, T4 — πάντα σε νέα αμηνόρροια ή ακανόνιστο κύκλο
- Προλακτίνη: Αποκλεισμός υπερπρολακτιναιμίας σε αμηνόρροια
Θεραπεία διαταραχών περιόδου — ορμονικές επιλογές
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία, την ηλικία και την επιθυμία για τεκνοποίηση. Δεν υπάρχει μία λύση για όλες.
- Αντισυλληπτικά δισκία: Ρύθμιση κύκλου, μείωση αιμορραγίας και δυσμηνόρροιας — πρώτη επιλογή σε πολλές περιπτώσεις
- ΙΥΣ Mirena: Ενδομήτριο σπιράλ με προγεστερόνη — εξαιρετικό για υπερμηνόρροια, μειώνει αιμορραγία >90%
- Προγεσταγόνα: Για ωχρινοφασικές ανεπάρκειες ή ρύθμιση κύκλου
- Θεραπεία υπογλυκαιμικών (μετφορμίνη) + αντισυλληπτικά: Για PCOS με ακανόνιστο κύκλο
- Ορμόνες θυρεοειδούς / ντοπαμινεργικά: Εάν η αιτία είναι παθολογία θυρεοειδούς ή υπερπρολακτιναιμία
Χειρουργική και ελάχιστα επεμβατική θεραπεία
Χειρουργείο ενδείκνυται όταν υπάρχει δομική αιτία (ινομύωμα, πολύποδας) ή η φαρμακευτική αγωγή δεν επαρκεί.
- Ιστεροσκοπική αφαίρεση πολυπόδων: Ελάχιστα επεμβατική, χωρίς τομές — άμεση επίλυση αιμορραγίας από πολύποδα
- Ιστεροσκοπική μυομεκτομή: Αφαίρεση υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων που προκαλούν αιμορραγία
- Λαπαροσκοπική / ρομποτική μυομεκτομή: Για μεγαλύτερα ή δυσπρόσιτα ινομυώματα
- Ενδομητρική εκτομή/εκκαυτηριασμός: Μόνιμη μείωση ενδομητρίου σε γυναίκες που δεν επιθυμούν εγκυμοσύνη
Πρόληψη και τακτική παρακολούθηση
Πολλές διαταραχές περιόδου μπορούν να αποτραπούν ή να εντοπιστούν νωρίς με τακτικό έλεγχο.
- Ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος με υπερηχογράφημα — έγκαιρη ανίχνευση δομικής παθολογίας
- Ημερολόγιο κύκλου: Καταγραφή τακτικότητας, ποσότητας και πόνου για αξιόπιστη ιστορία
- Διαχείριση στρες, ισορροπημένη διατροφή και αποφυγή ακραίας απώλειας βάρους
- Άμεση επίσκεψη σε: αιμορραγία μεταξύ περιόδων, αιμορραγία μετά τη σεξουαλική επαφή, απουσία περιόδου >3 μήνες
Συμπτώματα
Κάθε γυναίκα έχει το δικό της «φυσιολογικό» — σημαντικό είναι να αναγνωρίζετε αλλαγές σε σχέση με τον δικό σας κύκλο και να τις αξιολογείτε με γυναικολόγο.
- Υπερμηνόρροια: Πολύ έντονη αιμορραγία περιόδου (>80 ml) ή παρατεταμένη (>7 ημέρες) — ο πιο συχνός λόγος επίσκεψης
- Δυσμηνόρροια: Έντονος πόνος περιόδου που επηρεάζει την καθημερινότητα και δεν ανακουφίζεται με απλά αναλγητικά
- Ολιγομηνόρροια: Σπάνια περίοδος — λιγότερο από 8 κύκλοι το χρόνο ή κύκλοι >35 ημερών
- Αμηνόρροια: Πλήρης απουσία περιόδου για >3 μήνες (δευτεροπαθής) ή ποτέ (πρωτοπαθής)
- Μετρορραγία: Αιμορραγία μεταξύ περιόδων ή μετά από σεξουαλική επαφή — πάντα χρειάζεται αξιολόγηση
- Πολυμηνόρροια: Κύκλοι <21 ημερών
- Προεμμηνορροϊκό σύνδρομο (PMS / PMDD): Έντονες σωματικές ή συναισθηματικές μεταβολές την εβδομάδα πριν την περίοδο
Η διαταραχή περιόδου είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση — πίσω της κρύβεται συνήθως μια υποκείμενη αιτία που χρειάζεται εντοπισμό.
- Ορμονικές ανισορροπίες: PCOS (σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) — η συχνότερη αιτία ακανόνιστου κύκλου
- Παθήσεις θυρεοειδούς: Υπο- ή υπερθυρεοειδισμός διαταράσσουν άμεσα τον κύκλο
- Δομικές παθήσεις μήτρας: Ινομυώματα, πολύποδες ενδομητρίου, ενδομητρίωση
- Στρες και ψυχολογικοί παράγοντες: Έντονο χρόνιο στρες διαταράσσει τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες
- Διατροφικές διαταραχές / ακραία απώλεια βάρους: Αμηνόρροια λόγω χαμηλής ενεργειακής πρόσληψης
- Υπερβολική σωματική άσκηση: Αθλητική αμηνόρροια σε αθλήτριες υψηλής απόδοσης
- Περιεμμηνοπαυσιακές αλλαγές: Φυσιολογική αλλαγή κύκλου στα 40+ χρόνια
- Φάρμακα: Αντιψυχωσικά, αντικαταθλιπτικά, αντιπηκτικά, ορμονικά σκευάσματα
Όταν το υπερηχογράφημα δεν επαρκεί ή υπάρχει υποψία ενδομητρικής παθολογίας.
- Ιστεροσκόπηση: Άμεση οπτική εξέταση κοιλότητας μήτρας — gold standard για πολύποδες και υποβλεννογόνια ινομυώματα
- MRI μήτρας: Λεπτομερής εκτίμηση αδενομύωσης και χαρτογράφηση ινομυωμάτων πριν από επέμβαση
- Βιοψία ενδομητρίου: Σε παχυσμό ενδομητρίου ή μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία
- Γενική αίματος / σίδηρος / φερριτίνη: Αξιολόγηση αναιμίας από χρόνια αιμορραγία
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Για διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία, κλείστε ραντεβού.
Χρειάζεστε εκτίμηση;
Κλείστε ραντεβού στα ιατρεία Αθήνας ή Ιωαννίνων για εξατομικευμένη αξιολόγηση με τον ιατρό.