Επιλέξτε την ενότητα που σας ενδιαφέρει και διαβάστε τις σχετικές πληροφορίες.

Η Γυναικολογική Ογκολογία είναι η υποειδικότητα της Γυναικολογίας που ασχολείται με την αντιμετώπιση του γυναικολογικού καρκίνου.

Στόχος της είναι ο σχεδιασμός ενός βέλτιστου θεραπευτικού πλάνου λαμβάνοντας υπόψην τον αντίκτυπο της νόσου και της θεραπείας στη ζωή της γυναίκας, σε επίπεδο γονιμότητας, μητρότητας, σεξουαλικότητας, σωματικής εμφάνισης και συναισθηματικής υγείας, αλλά και σε ό,τι αφορά τη δυναμική μέσα στην οικογένειά της.

Με γνώμονα τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, οι εξειδικευμένοι γυναικολόγοι ογκολόγοι συντονίζουν την ιατρική ομάδα που συμμετέχει στο θεραπευτικό πλάνο, το οποίο είναι εξατομικευμένο ανάλογα με τη μορφή της κακοήθειας, την ηλικία της ασθενούς και την παρουσία ή όχι άλλης νόσου, και μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμό των κάτωθι:

  • Χειρουργική Αντιμετώπιση
  • Χημειοθεραπεία
  • Ακτινοθεραπεία
  • Ορμονοθεραπεία
  • Θεραπεία αντισωμάτων

Πριν τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του σωστού θεραπευτικού πλάνου, είναι καθοριστικής σημασίας η γυναίκα:

  • Να ενημερωθεί σωστά για την πάθησή της,
  • Να μάθει τις θεραπευτικές επιλογές της και να συναποφασίσει για τον τρόπο θεραπείας της,
  • Να λάβει την απαραίτητη ψυχολογική υποστήριξη.

Με τον τρόπο αυτόν, η ασθενής θωρακίζεται απέναντι στην ασθένεια και συγκεντρώνει τις δυνάμεις της για να την αντιμετωπίσει.

Η καλή ψυχολογία, η συμμόρφωση με το θεραπευτικό πλάνο και το χτίσιμο μιας σχέσης εμπιστοσύνης με τον ιατρό αποτελούν καθοριστικά βήματα της αντιμετώπισης της νόσου.

Ο τράχηλος είναι η ανατομική δομή μεταξή της μήτρας και του κόλπου. Ο καρκίνος του τραχήλου έχει συνδεθεί έντονα τις τελευταίες δεκαετίες με τη μόλυνση από διάφορους τύπους του ιού HPV (Human Papillomavirus). Η νόσος στα αρχικά στάδιά της είναι συνήθως ασυμπτωματική. Συμπτώματα που ματρυρούν την ανάπτυξη καρκινικού ιστού στον τράχηλο είναι:
  • Κολπική αιμορραγία κατά την σεξουαλική επαφή, μεταξύ δύο έμμηνων ρύσεων ή μετά την εμμηνόπαυση
  • Υδαρές, ή/και αιματηρό δύσοσμο κολπικό έκκριμα
  • Πυελικό άλγος ή/και πόνος κατά την σεξουαλική επαφή
Προδιαθεσιακοί παράγοντες για την εμφάνιση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αποτελούν:
  • Η συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα μόλυνσης από τον HPV
  • Η πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας στα νεαρά κορίτσια
  • Άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα
  • Ανοσοανεπάρκεια λόγω άλλης νόσου
  • Κάπνισμα
Η πρόληψη της νόσου έχει μελετηθεί εκτενώς και επιτυγχάνεται με τα παρακάτω:
  • Εμβολιασμός κάτα του HPV: Ο εμβολιασμός αφορά γυναίκες ηλικίας 9-26 ετών και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός εάν συμβεί προτού μια γυναίκα γίνει σεξουαλικά ενεργή.
  • Τεστ ΠΑΠ: Διεθνώς προτείνεται οι γυναίκες να ξεκινούν στον έλεγχο με τεστ ΠΑΠ από την ηλικία των 21 και να τον επαναλαμνάνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα. Το τεστ ΠΑΠ μπορεί να διαγνώσει προκαρκινικές βλάβες και δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης και πρώιμης θεραπείας τους.
  • Η προφύλαξη κατά την σεξουαλική επαφή
Η κολποσκόπηση χρησιμοποιείται, όταν το τεστ Παπανικολάου είναι θετικό και δεν υπάρχουν εμφανείς βλάβες του τραχήλου στην απλή γυναικολογική εξέταση. Η βιοψία της ύποπτης περιοχής δίνει τις απαραίτητες πληροφορίες για το εάν υπάρχει κακοήθεια, καθώς και το βαθμό, τον τύπο και το στάδιο της νόσου. Σταδιοποίηση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας: Στάδιο Ι: Ο καρκίνος εντοπίζεται μόνο στην περιοχή του τραχήλου Στάδιο ΙΙ: Ο καρκίνος εντροπίζεται στην περιοχή του τραχήλου και στο ανώτερο τμήμα του κόλπου Στάδιο ΙΙΙ: Ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στο κατώτερο τμήμα του τραχήλου ή εσωτερικά στο τοίχωμα της πυέλου. Στάδιο IV: Ο καρκόνος έχει διηθήσει παρακείμενα όργανα και ιστούς, όπως η ουροδόχος κύστη και το ορθό, ή υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις, π.χ. στα οστά. Θεραπεία:
  • Στα πρώιμα στάδια της νόσου με όγκους έως και 2 εκ. είναι δυνατή η χειρουργική θεραπεία με διατήρηση της γονιμότητας.
  • Σε ενδιάμεσα στάδια προτείνεται ριζική χειροργική θεραπεία με αφαίρεση της μήτρας και σταδιοποίηση των λεμφαδένων. Εδώ η πρόσφατες έρευνες έδειξαν υπεροχή του ανοιχτού χειρουργείου έναντι ελάχιστα επεμβατικών μεθόδων.
  • Σε προχωρημένα στάδια η συνδυασμένη χημειο-ακτινοθεραπεία αποτελεί τη μέθοδο εκλογής.
Η κακοήθης επεξεργασία που βλάπτει τις ωοθήκες, το αναπαργαγωγικό όργανο των γυναικών που παράγει τα ωάρια, ονομάζεται καρκίνος των ωοθηκών. Η μέση ηλικία εμφάνισης είναι τα 50 έτη.
Στην Ελλάδα υπολογίζεται πως 9/100000 γυναίκες θα εμφανίσουν καρκίνο των ωοθηκών. Οι αλληλεπιδρώντες παράγοντες που ενδεχομένως συντείνουν στην ανάπτυξη καρκίνου των ωοθηκών είναι το οικογενειακό ιστορικό, η ανεύρεση γνωστών μεταλλάξεων εντοπισμένων γονιδίων, η ηλικία πρώτης κύησης να ξεπερνά τα 35 έτη, η ατοίκια και το περιβάλλον.
Ο τύπος καρκίνου των ωοθηκών προερχόμενος από το επιθήλιο αποτελεί το 90% των διαγνωσμένων κακοηθών όγκων. Όλοι οι ιστολογικοί τύποι νεοπλασιών διακρίνονται σε καλοήθεις οριακής κακοήθειας και κακοήθεις. Οι όγκοι οριακής κακοήθειας παρουσιάζουν ιστολογικά χαρακτηριστικά της νόσου, αλλά συνοδεύονται από πολύ καλή πρόγνωση.
Τα συμπτώματα της νόσου δεν είναι τυπικά. Συνήθως, ο καρκίνος των ωοθηκών είναι τυχαίο εύρημα της γυναικολογικής εξέτασης ή συνοδεύεται από άτυπες ήπιες γαστρεντερικές ενοχλήσεις, ανορεξία, καταβολή δυνάμεων και διάταση της κοιλίας.
Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χειρουργική εκτομή των βλαβών. Το ανοιχτό χειργουργείο αποτελεί μέθοδο εκλογής για τη θεραπεία της νόσου. Στόχος της χειρουργικής παρέμβασης στον προχωριμένο καρκίνο των ωοθηκών είναι η ογκομείωση, η οποία με βάση μελέτες συσχετίζεται με βελτίωση της ολικής επιβίωσης των ασθενών. Σε προχωρημένη νόσο προτίνεται η χημειοθεραπεία είτε προεγχειρητικά για περιορισμό της νόσου είτε μετεγχειρητικά με σκοπή την πρόληψη των υποτροπών.
Αξίζει να σημιεωθεί πως βάσει των τελευταίων ερευνών, τουλάχιστον το 1/3 των περιπτώσεων καρκίνου των ωοθηκών, προέρχεται από τις σάπλιγγες. Σε αυτό το πλαίσιο, από το 2015, η AGSO και AGO προτείνουν την προφυλακτική σαλπιγγεκτομή σε όλες τις γυναίκες που δεν επιθυμούν να τεκνοποιήσουν και προσέρχονται για κάποιο χειρουργείο στην πύελο.
Η μήτρα αποτελεί το όργανο του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος και είναι υπεύθυνο για την κυοφορία του βρέφους. Η εμφάνιση του καρκίνου γίνεται συνήθως στο εσωτερικό τοίχωμα του οργάνου, το ενδομήτριο. Περίπου το 70% των περιπτώσεων καρκίνου της μήτρας αφορά γυναίκες άνω των 50 ετών. Οι βασικοί παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση της νόσου, πέραν της ηλικίας, σχετίζονται με την αυξημένη επίδραση των οιστρογόνων στο ενδομήτριο. Επομένως, αυξημένος κίνδυνος καρκινογένεσης εμφανίζεται σε γυναίκες με:
  • Σακχαρώδη Διαβήτη
  • Υπέρταση
  • Παχυσαρκία
  • Καθυστεριμένη Εμμηνόπαυση
  • Θετικό οικογενειακό ιστορικό
  • Που λαμνάνουν εξωγενώς φαρμακευτικά σκευάσματα οιστρογόνων ή αντιοιστρογόνων
Η συμπτωματολογία της νόσου περιλαμνάνει:
  • Αιμορραγία από την μήτρα μετά την εμμηνόπαυση
  • Εμφάνιση αιμορργαίας μεταξύ δύο έμμηνων ρύσεων
  • Υπερέκκριση δύσοσμων ή αιματηρών κολπικών υγρών
  • Κοιλιακό άλγος
  • Οξεία διόγκωση της κοιλιακής χώρας
  • Απώλεια σωματικού βάρους
  • Αδυναμία, καταβολή δυνάμεων
Η σταδιοποίηση της νόσου περιλαμβάνει τη διενέργεια ακτινογραφίας θώρακος, αξονικής τομογραφίας, PET scan και αιματολογικών εξετάσεων. Ανάλογα με τα ευρήματα: Στάδιο Ι: Ο καρκίνος εντοπίζεται μόνο στην μήτρα Στάδιο ΙΙ: Ο καρκίνος εντοπίζεται στην μήτρα και τον κόλπο Στάδιο ΙΙΙ: Ο καρκίνος έχει επεκταθεί σε παρακείμενους ιστούς και ίσως στους περιχώριους λεμφαδέδες. Στάδιο IV: Ο καρκίνος έχει δώσει μεταστάσεις σε απομακρυσμένα όργανα. Η θεραπεία που συστήνεται είναι χειρουργική και περιλαμβάνει την ολική εκτομή της πάσχουσας περιοχής και τον καθαρισμό των λεμφαδένων. Επομένως, αφαιρείται η μήτρα (υστερεκτομή) και οι σάπλιγγες με τις ωοθήκες (ωοσαλπιγγεκτομή). Επιπλέον, η ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία προτείνονται σε ασθενείς με εκτεταμένη νόσο είτε έπειτα από χειργουργείο για τον αποκλεισμό της πιθανότητας υποτροπής της νόσου.
Ο καρκίνος του αιδοίου είναι τύπος καρκίνου που εμφανίζεται στην περιοχή των εξωτερικών γεννητικών οργάνων σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας συνήθως. Τα κυριότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν επίμονο κνησμό της πάσχουσας περιοχής, πόνο και ευαισθησία, αιμορραγία που δεν συνδυάζεται με την έμμηνο ρύση, δερματικές αλλοιώσεις όπως πάχυνση ή ερυθρότητα και παρουσίαόζου ή έλκους. Οι παράγοντες κινδύνου που στοχοποιούνται για την εμφάνιση καρκίνου του αιδοίου είναι η προσβολή από τον ιό HPV, η ηλικία, το κάπνισμα, η ανοσοανεπάρκεια, η παρουσία προκαρκινικών ενδοεπιθηλιακών βλαβών και οι δερματικές παθήσεις που προσβάλλουν και την περιοχή των γεννητικών οργάνων. Η διάγνωση τίθεται με την βοήθεια της φυσικής κλινικής εξέτασηςκαι της λήψης βιοψίας από την ύποπτη περιοχή. Εν συνεχεία ακολουθεί η σταδιοποίηση του καρκίνου, η οποία καθορίζει το θεραπευτικό πλάνο. Σε πρώιμα στάδια συστήνεται η ριζική εκτομή της πάσχουσας περιοχής με εκτομή και περιφερικού υγιούς ιστού, ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις η ασθενής υποβάλλεται σε μερική ή ριζική αιδοιοεκτομή πριν από την οποία συνήθως επιχειρείται περιορισμός της βλάβης μέσω ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας. Ο λεμφαδενικός καθαρισμός καθορίζεται έπειτα από εξέταση του λεμφαδένα-φρουρού και πραγματοποιείται αν αυτός αποδειχθεί θετικός για καρκινική διήθηση. Τέλος, η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία προτείνονται και μετεγχειρητικά επί παρουσίας απομακρυσμένων μεταστάσεων για την εξασφάλιση του βέλτιστου θεραπευτικού αποτελέσματος.

Η χρήση του πράσινου Ινδοκυανίνης (ICG) στην ανεύρεση του λεμφαδένα φρουρού στον πρώιμο καρκίνο του ενδομητρίου και του τραχήλου της μήτρας

περισσότερα

Λαπαροσκοπική &
Ρομποτική Χειρουργική

Η Ρομποτική Χειρουργική αποτελεί την εξέλιξη της λαπαροσκοπικής χειρουργικής και έχει συντελέσει στην εδραίωση νέων καινοτόμων και αποτελεσματικών θεραπευτικών πλάνων σχεδόν σε όλους τους τομείς της ιατρικής, συμπεριλαμβανομένης και της γυναικολογίας.

περισσότερα